8 Ekim 2026 admin

Hodzici Road 5

Hodzici Yolu 5, Zvornik şehrinin yaklaşık 17 kilometre kuzeybatısındaki Hodzici köyünde bulunan ikincil bir toplu mezardır. Bölgede tamamı ikincil alanlar olmak üzere bilinen yedi toplu mezar bulunmaktadır. Yerel evlerden birinin avlusunda toplam 55 insan kalıntısı mezardan çıkarıldı.

Hodzici Yolu 5 alanı, 1998 yılında Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi ICTY tarafından Hodzici Yolu 3 ve 4 alanlarıyla birlikte mezardan çıkarıldı.

Uluslararası Kayıp Kişiler Komisyonu tarafından gerçekleştirilen DNA analizi, bu ikincil mezarlık ile Lazete 1 birincil mezarlığı (Orahovac 1 olarak da bilinir) arasındaki bağlantıları gösterdi. ICTY’nin Srebrenica mezarlarının açılmasıyla ilgili adli raporuna göre bu, en az iki farklı mezarda bir kişinin kalıntılarının bulunduğu anlamına geliyor. ICTY’nin araştırması, Lazete 1 ile Hodzici Yolu 5 arasında 12 DNA bağlantısı olduğunu gösterdi. Bu, Lazete 1 ana toplu mezarından insan kalıntılarının çıkarıldığını ve yaklaşık 10 kilometre uzaklıktaki Hodzici Yolu’na nakledildiğini gösteriyor.

Toprak/polen örneklerinin, kanıtların ve yaratılış/rahatsızlık tarihlerine ilişkin havadan görüntülerin adli analizi, ayrıca Lazete 1 ve Lazete 2 birincil toplu mezarlarından cesetlerin kazıldığını ve Hodzici’deki ikincil mezarlara yeniden gömüldüğünü ortaya çıkardı.

Köy evlerinden birinin özel avlusunda Hodzici Yolu mezarlığı işaretsiz kalıyor.

ICTY kararları, Srebrenica’dan yakalanan Boşnak erkeklerin 14 Temmuz 1995’te Orahovac köyündeki bir okula nakledildiğini ortaya çıkardı. Öğleden sonra erken saatlerde, Bosnalı Sırp Ordusu Zvornik Tugayı personeli, Bosnalı Sırp Ordusu Zvornik Tugayı’nda güvenlik görevlisi Drago Nikoliç ve Zvornik Tugayı Güvenlik Komutan Yardımcısı Milorad Trbic’in gözetiminde, esirleri yakındaki bir sahaya nakletti. Zvornik Tugayı’nın 4. Taburu üyeleri de dahil olmak üzere personel onları otomatik silahlarla infaz etti.

İlgili kararlarda ICTY, Bosnalı Sırp Ordusu Drina Kolordusu Komutan Yardımcısı ve Genelkurmay Başkanı Radislav Krstic’i, Srebrenica masacres’inin soykırım teşkil ettiğini tespit eden ilk kararında Srebrenica –’den Boşnaklara karşı soykırım yapmaktan suçlu buldu. Krstic 46 yıl hapis cezasına çarptırıldı, ancak daha sonra ceza 35 yıla indirildi.

ICTY ayrıca, Bosnalı Sırp Ordusu Ana Kurmay Güvenlik Şefi Ljubisa Beara’ya, Orahovac’ta öldürülen Boşnak kurbanların gözaltına alınmasını, nakledilmesini, yargısız infazını ve defnedilmesini organize etmesi, koordine etmesi ve kolaylaştırmasının söylendiğini de tespit etti. Beara’ya, diğerlerinin yanı sıra, Bosnalı Sırp Ordusu Drina Kolordusu Güvenlik Şefi komutan Vujadin Popoviç’in yanı sıra Nikoliç ve Trbiç de yardım etti.

Beara, Popoviç, Nikoliç ve Trbiç’in Orahovac infazlarını denetlediği, kolaylaştırdığı ve denetlediği ortaya çıktı ve ICTY onları soykırımdan mahkum etti. Bosnalı Sırp Ordusu Bratunac Tugayı komutanı Vidoje Blagojeviç, Srebrenica bölgesinde Boşnakların öldürülmesi ve zulüm görmesine yardım ve yataklık etmenin yanı sıra Bratunac’ta Boşnakların öldürülmesine yardım ve yataklık etmekten 15 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Bosnalı Sırp Ordusu Zvornik Tugayı mühendislik şefi Dragan Jokiç, Orahovac’ta, Pilica’daki Branjevo Askeri Çiftliği’nde ve Kozluk’ta Boşnakları öldürmek ve idam edilen kurbanlar için toplu mezar kazmak için mühendislik kaynakları ve personel sağlamak suçlarından dokuz yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Bosna-Hersek’teki Federal Kayıp Şahıslar Enstitüsü’ne göre, Hodzici Yolu üzerindeki yedi ikincil mezarlıkta Srebrenica’dan 818 Boşnak’ın kalıntıları bulundu.