9 Ekim 2026 admin

Kozluk

Kozluk, Zvornik şehrinin 15 kilometre kuzeydoğusundaki Kozluk köyü yakınlarındaki Srebrenica’dan gelen Boşnakların birincil toplu mezarıdır. Siteye Kozluk’taki Vitinka meşrubat şişeleme fabrikasından geçen а yolu ile yaklaşılıyor. Yol, Drina Nehri’nin çöplükleri ve çakıl çıkarma için kullandığı bir alana ulaştığında а yoluna dönüşüyor. Mezar alanı işaretsiz kaldı.

1998 yılında Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi’nden müfettişler bölgeyi ziyaret etti ve bozulmuş toprak keşfetti. Haziran 1999’da geri döndüler ve mezardan çıkarma sürecini başlattılar. Uluslararası Kayıp Şahıslar Komitesi’nin DNA incelemeleri Kozluk mezarında 341 kurbanın bulunduğunu gösterdi. Ancak soruşturmalar, mezardan çıkarma başlamadan önce Bosnalı Sırp Ordusu’nun cinayetleri örtbas etme girişimleri kapsamında bazı cesetlerin mezardan çıkarıldığı sonucuna vardı.

İdamın ardından Kozluk bölgesinde öldürülen kurbanlar çukurlara gömülmek yerine toprakla kaplandı. Sivil kıyafetler içinde bulundular. İnfaz gerçekleşmeden önce binlerce kırık yeşil cam şişenin yanı sıra yakındaki Vitinka su ve alkolsüz içecek şişeleme fabrikasının etiketleri de atılmıştı ve bu, Kozluk’taki birincil toplu mezarın ikincil toplu mezarlara bağlanmasına yardımcı olan faktörlerden biriydi. at Cancari Yolu 1 (Kamenica 14), Cancari Yolu 2, Cancari Yolu 3, Cancari Yolu 7 ve Cancari Yolu 13’nin yanı sıra DNA analizi, toprak analizi ve bağ ve göz bağı bulunan çok sayıda cisim.

Zvornik Tugayı Mühendislik Şefi Dragan Jokiç ve Bosnalı Sırp Ordusu Bratunac Tugayı komutanı Vidoje Blagojeviç’in duruşmasındaki ICTY kararında, 15 veya 16 Temmuz 1995 tarihinde veya buna yakın bir tarihte Bosnalı Sırp Ordusu askeri personelinin Komutan Ratko Mladiç, Radislav Krstiç ve diğerlerinin komuta ve kontrolü altında yaklaşık 500 Boşnak erkeği Kozluk yakınlarındaki izole bir yere nakletti zvornik Tugayı’nın sorumluluk alanı içindeydi. Daha sonra Bosnalı Sırp askeri personeli tarafından otomatik silahlarla derhal idam edildiler. 16 Temmuz 1995’te veya buna yakın bir tarihte, yine Mladiç, Krstiç ve diğerleri tarafından kontrol edilen Zvornik Tugayı Mühendislik Şirketi’nin askeri personeli, kurbanları bölgedeki toplu mezara gömdü. Jokic cenazelerin planlanması, izlenmesi, organize edilmesi ve yürütülmesine yardımcı oldu.

Blagojeviç, Kozluk’ta idam edilenler de dahil olmak üzere Boşnakların öldürülmesi ve zulme uğramasına yardım ve yataklık etmekten 15 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Jokiç, Kozluk’un da aralarında bulunduğu yerlerde Boşnakları öldürmek ve kurbanlara mezar kazmak için mühendislik kaynakları ve personel sağlamak suçlarından dokuz yıl hapis cezasına çarptırıldı.

ICTY’nin duruşma odası ayrıca Vujadin Popoviç’in de olduğunu tespit etti bosna Sırp Ordusu’nun Drina Kolordusu güvenlik şefi, boşnakları öldürme operasyonunu biliyordu ve bunu Bosnalı Sırp Ordusu’nun ana karargahının güvenlik şefi Ljubisa Beara ve Bosnalı Sırp Ordusu’nun Zvornik Tugayı’nda güvenlik görevlisi olan Drago Nikoliç ile organize etti. İnfazlar Kozluk’ta ve Orahovac’taki başka bir cinayet mahallinde gerçekleştirilirken Popoviç de oradaydı. Popoviç, Beara ve Nikoliç, ICTY tarafından Srebrenitsa’daki Boşnak soykırımına karışmaktan suçlu bulundu.

Bosnalı Sırp Ordusu Zvornik Tugayı’nın İkinci Taburu komutanı Srecko Acimoviç, Zvornik Tugayı’nın komutanlığından alınan emirler doğrultusunda hareket ederek mühimmat sağladı ve mahkumların Kozluk’taki Drina Nehri kıyılarına nakledilmesi emrini verdi ve burada öldürülüp gömüldü. Acimoviç, Bosna devlet mahkemesi tarafından soykırıma yardım ettiği gerekçesiyle dokuz yıl hapis cezasına çarptırıldı.

2015 yılında Kozluk’ta yapılan dördüncü mezar açmada yeni bir mezarlık bulundu ve 55 kişinin daha kalıntıları – 15 tam ve 40 tamamlanmamış ceset buldu. Kalıntıların bir kısmı Kozluk bölgesinden başka yerlere nakledilirken, en az 200 ceset daha aranmaya devam ediliyor.