Budak 1 toplu mezarı, Bosna’nın doğusundaki Srebrenica kasabasının altı kilometre kuzeybatısındaki Potocari köyünde bulunuyor. Mezar, Uluslararası Kayıp Kişiler Komisyonu tarafından izlenen Bosna Federal Kayıp Kişiler Komisyonu tarafından Temmuz 2005’te mezardan çıkarıldı.

Bu ikincil toplu mezar, Potocari’deki mevcut bir Müslüman mezarlığının içinde yer almaktadır. Mezardan çıkarmada, çoğu Temmuz 1995’teki Srebrenica soykırımı sırasında öldürülen 54 kişinin kalıntıları ortaya çıktı.

Bulunan kalıntılar, DNA örnekleri ve toprak ve polen örneklerinin yanı sıra toplu mezarlarda ve infaz alanlarındaki mermi kovanları da dahil olmak üzere diğer kanıtlar, bu ikincil mezar ile birincil toplu mezar Glogova 1 arasındaki bağlantıyı kanıtladı.

Glogova 1 başlangıçta çok daha fazla kalıntı içeriyordu, ancak Bosna Kayıp Şahıslar Enstitüsü’ne göre 1995 sonbaharında Bosnalı Sırp güçleri tarafından yapılan bir sonraki örtbas operasyonunda cesetler oradan Budak 1 de dahil olmak üzere diğer mezar yerlerine nakledildi. Suçları gizleme operasyonu, Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi ICTY tarafından “olarak tanımlandı… cesetleri birincil toplu mezarlardan çıkarıp ikincil mezarlara yeniden gömerek infazları gizlemek için organize ve kapsamlı bir çaba.

ICTY, DNA bağlantılarına dayanarak Potocari bölgesindeki ikincil toplu mezarların yalnızca birincil toplu mezarlarla bağlantılı olmadığını, aynı zamanda çeşitli düzeylerde de birbirine bağlı olduğunu tespit etti. Budak 1 mezarlığı örneğinde, burada bulunan birkaç kişinin kalıntıları Glogova 1’deki ana alanın yanı sıra başka mezarlarda da bulundu: Budak 2, Zeleni Jadar 4, Zeleni Jadar 5 ve Zeleni Jadar 6.

ICTY adli tıp ekipleri ayrıca Budak 1 toplu mezarında bulunan bazı kalıntıların, 13 Temmuz 1995’te Bosnalı Sırp askerlerinin Srebrenica’dan 1.313 Boşnak erkeği infaz ettiği Kravica’daki bir çiftlikte vurulan kurbanlar olduğunu tespit etti. Depodaki adamları öldürmek için otomatik silahlar, el bombaları ve diğer silahlar kullanıldı.

Bugün Budak 1 mevkiinde hâlâ bir Müslüman mezarlığının yanı sıra toplu mezarda bulunan kurbanların anısına bir anma plaketi bulunmaktadır. 2011 yılında Budak 1 ve Budak 2 mezarlıklarından birkaç düzine metre uzakta yerel Sırplar bir Ortodoks kilisesi inşa etmeye başladı. Bu, yerel Boşnak nüfusla gerilim yarattı, ancak kilise üç yıl sonra inşa edildi ve kutsandı.

Şu ana kadar ICTY ve Balkanlar’daki yerel mahkemeler toplam 47 kişiyi Srebrenica suçlarından 700 yıldan fazla hapis ve beş ömür boyu hapis cezasına çarptırdı.